Iłukszta – Miasteczko o bogatej historii
Iłukszta, znana również jako Ilūkste, to malownicze miasto położone w południowo-wschodniej części Łotwy, w regionie Selonii. Swoje miejsce znalazło nad rzeką Iłuksztą, zaledwie 4 km od Dźwiny. Przez długi czas, w latach 2009–2021, miasto pełniło funkcję siedziby novadsu Iłukszta. Historia tego miejsca jest fascynująca i bogata w wydarzenia, które kształtowały zarówno jego rozwój, jak i społeczności zamieszkujące te tereny.
Historia Iłuksztu
Osada Iłukszta po raz pierwszy została wzmiankowana w dokumentach historycznych w 1550 roku. To właśnie w tym czasie zaczęło się tworzyć społeczeństwo, które z biegiem lat przyczyniło się do rozwoju regionu. W 1690 roku ród Zyberków zainicjował budowę drewnianej rezydencji, która miała stać się zarzewiem przyszłego kolegium jezuickiego oraz drewnianego kościółka. W 1747 roku rozpoczęto budowę murowanego kolegium, które ukończono w 1753 roku. Na przestrzeni lat Iłukszta stała się ważnym ośrodkiem edukacyjnym.
Znaczenie religijne i kulturowe
W 1754 roku rozpoczęto budowę barokowego kościoła pod kierunkiem ks. Tomasza Żebrowskiego lub Antoniego Paracca. Kościół został ukończony w 1766 roku, a pierwsze nabożeństwo odbyło się w nim w 1769 roku. Ten obiekt sakralny był nie tylko miejscem modlitwy, ale także centrum życia społecznego i kulturalnego miasta. Niestety, podczas I wojny światowej kościół został zniszczony, a jego ruiny rozebrano w latach 60. XX wieku.
Przemiany polityczne i społeczne
W 1787 roku seminarium duchowne znajdujące się w Iłukszcie zostało przejęte przez Zgromadzenie Misji, co przyczyniło się do dalszego rozwoju edukacji w regionie. W wyniku III rozbioru Polski w 1795 roku miasto i okoliczne tereny zostały zagarnięte przez Imperium Rosyjskie. W XIX wieku Iłukszta stała się siedzibą powiatu iłukszckiego, a według spisu z 1897 roku mieszkało tu już 3652 osób. Wówczas miasto zamieszkiwały różnorodne grupy etniczne: Polacy stanowili 37% populacji, Żydzi 23%, Rosjanie 20%, a Łotysze 10%.
Zyskanie praw miejskich
Iłukszta uzyskała prawa miejskie w 1917 roku, co było znaczącym krokiem naprzód dla lokalnej społeczności. Po zakończeniu I wojny światowej miasto oraz tereny powiatu iłuksztańskiego stały się przedmiotem sporu pomiędzy Polską a Łotwą. Polska argumentowała swoje roszczenia na podstawie dominacji ludności polskiej w sześciu gminach powiatu oraz w samym mieście. Z kolei Łotwa wskazywała na historyczne przynależności terenów do Semigalii. Ostatecznie granice polsko-łotewskie zostały ustalone z korzyścią dla Łotwy.
Ludzie związani z Iłuksztą
Iłukszta to miejsce, które może poszczycić się wieloma osobistościami związanymi z jego historią. Choć szczegóły dotyczące tych osób nie są szeroko znane, społeczność lokalna zawsze kładła duży nac
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).